Poremećaj spavanja

Dr.mirela tuce,Specijalista interne medicineSpavanje je vrlo kompleksan fenomen koji se dijeli na četiri faze non REM spavanja koje se razlikuju po dubini nesvjesnog stanja i REM fazu koja se smatra najvažnijim dijelom spavanja (REM = rapid eye movement).

Kvalitet spavanja ovisi o adekvatnoj zastupljenosti REM faze, a dio koji provodimo u REM fazi mijenja se godinama života od 50% u novorođenčadi do oko 25% u odrasloj dobi te vrlo malo ili ništa u starijoj životnoj dobi.

Nesanica (insomnia) najčešći je problem s kojim se bolesnici javljaju ljekarima, ali treba imati na umu da je zbog sužene svijesti u svim fazama spavanja vrlo teško subjektivno procijeniti koliko smo zaista spavali, a koji dio noći smo bili budni.

Prema tome, karakteristično je pretjerivanje u opisu nesanice. Osim toga dobar san ne ovisi o količini nego i o kvalitetu spavanja koji ovisi o dijelu sna koji provodimo u REM fazi.

Količina spavanja koja nam je potrebna vrlo je individualna, pa postoje tzv. dugi i kratki spavači i čini se da je nekim odraslim osobama stvarno dostatno spavati samo 3 -4 sata na dan.

Nesanica je najčešće uzrokovana anksioznošću i depresijom. Anksiozni bolesnik najčešće teško zaspe i često se budi, dok se depresivni rano budi i ne može više da zaspe. Bolni sindromi „sindrom nemirnih nogu“ te mnoge druge bolesti mogu objektivno uticati na slabiji san.

Posebni sindrom su noćne apneje (engl. sleep apnea) koje dovode do vrlo lošeg kvaliteta spavanja i do stalne pospanosti bolesnika. Za vrijeme sna bolesnik dobiva epizode respiratornog aresta koje traju 1 – 2 minute te zbog toga vrlo loše spava. Iako sindrom može biti primarno centralno uzrokovan, javlja se češće s perifernom opstrukcijom gornjih disajnih puteva i s karakterističnim hrkanjem.

Hipersomnija je rjeđi simptom od insomnije, a javlja se uz somnolentna i konfuzna stanja, metaboličke encefalopatije te katkad kod bolesnika s tumorima stražnjeg dijela hipotalamusa.

Narkoleptički sindrom je bolest karakterizirana narkolepsijom (nesavladiva želja za spavanjem tokom dana koja obično traje oko 20 minuta), katapleksijom (gubitak tonusa i pad izazvani smijanjem ili jakom emocijom), paralizom spavanja (pri usnivanju i češće pri buđenju bolesnik je gotovo potpuno paraliziran) i hipnagognim halucinacijama (vrlo žive i zastrašujuće halucinacije slične snovima). Bolest se javlja kod odraslih i nema poznat uzrok.

Paraliza spavanja javlja se i kod zdravih ljudi nakon velikog napora prethodnog dana, danas najčešće nakon dugotrajnih putovanja avionom uz promjene u vremenskim zonama. Traje vrlo kratko (2 – 3 minute), ali bolesniku to izgleda kao vječnost, a završava vanjskim podražajem koji može biti npr. dodir ili zvuk.

Dr. Mirela TUCE
Specijalista interne medicine


Više informacija možete dobiti u prvoj privatnoj Poliklinici Atrijum, koja pruža uslugu porodične/obiteljske medicine sa ovjerenom zdravstevnom knjižicom bez dodatnih troškova.

donat-700x180